[ สุขใจ ดอท คอม บ้านหลังเล็กอันแสนอบอุ่น ] ธรรมะ พุทธประวัติ ฟังธรรม ดูหนัง ฟังเพลง เกมส์ เบาสมอง ดูดวง สุขภาพ สารพันความรู้
30 กันยายน 2563 04:01:09 *
ยินดีต้อนรับคุณ, บุคคลทั่วไป กรุณา เข้าสู่ระบบ หรือ ลงทะเบียน

เข้าสู่ระบบด้วยชื่อผู้ใช้ รหัสผ่าน และระยะเวลาในเซสชั่น
 
  หน้าแรก   เวบบอร์ด   ช่วยเหลือ ห้องเกม ปฏิทิน Tags เข้าสู่ระบบ สมัครสมาชิก ห้องสนทนา  
บุคคลทั่วไป, คุณถูกห้ามตั้งกระทู้หรือส่งข้อความส่วนตัวในฟอรั่มนี้
Fuck Advertise !!

หน้า: [1]   ลงล่าง
  พิมพ์  
ผู้เขียน หัวข้อ: “เสียกบาล” กับ “เสียกะบาน”  (อ่าน 1102 ครั้ง)
0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้
Kimleng
'อกุศลธรรม' เป็นสิ่งเกิดขึ้นจากการตามใจคนทั้งนั้น อะไรที่ชอบก็บอกของนั้นดี อะไรที่ไม่
สุขใจ๊ สุขใจ
นักโพสท์ระดับ 14
*

คะแนนความดี: +5/-0
ออฟไลน์ ออฟไลน์

เพศ: หญิง
Thailand Thailand

กระทู้: 3908


'อกุศลธรรม' เป็นสิ่งเกิดขึ้นจากการตามใจคนทั้งนั้น

ระบบปฏิบัติการ:
Windows 7/Server 2008 R2 Windows 7/Server 2008 R2
เวบเบราเซอร์:
Mozilla รองรับ Mozilla รองรับ


ดูรายละเอียด เว็บไซต์
« เมื่อ: 01 เมษายน 2561 11:30:37 »



“เสียกบาล” กับ “เสียกะบาน”

ตั้งแต่เมื่อมีการสำรวจขุดค้นที่เมืองเก่าสุโขทัยหลายสิบปีก่อน ได้พบตุ๊กตาดินเผาเคลือบตัวเล็กๆ จำนวนมาก มีทั้งที่ทำเป็นรูปผู้ชายและผู้หญิง แต่ส่วนใหญ่ทำเป็นรูปแม่อุ้มลูก ตุ๊กตาเหล่านี้ที่พบมักจะคอหัก จึงเรียกกันว่า “ตุ๊กตาเสียกบาล” โดยอธิบายว่าเป็นเคล็ดลางของคนโบราณ เมื่อมีใครป่วยหนักในบ้านก็จะไปซื้อหาตุ๊กตาเอามาเซ่นไหว้ผี แล้วต่อยให้หัวหักไป เป็นการ “แก้เคล็ด” ว่าผีได้เอาตัวไปแล้ว ตัวจริงที่เจ็บไข้อยู่จะได้รอดปลอดภัย

ส่วนคำ “เสียกบาล” ก็คือเสียหัว เพราะคำว่า “กบาล” เป็นคำเขมร แปลว่าหัว

คำอธิบายนี้ฟังดู “เข้าท่า” เพราะอย่างที่เราคงพอรู้กัน ในยุคโบราณ โรคภัยไข้เจ็บที่สมัยนี้รักษากันง่ายๆ หายในไม่กี่วัน แต่สำหรับคนโบราณล้วนเป็นเรื่อง “คอขาดบาดตาย” ยิ่ง “ตุ๊กตาเสียกบาล” ที่ส่วนใหญ่เป็นแม่กับลูก ก็ดูสอดคล้องกับสุขภาวะยุคอดีต ที่การคลอดลูกเป็นเรื่องอันตรายมาก และอัตราการตายของทารกแรกเกิดที่เสียชีวิตก่อนจะถึงขวบปีแรกก็สูงมาก

โครงกระดูกเด็กจำนวนมากที่พบฝังในภาชนะดินเผาตามแหล่งโบราณคดี เช่นที่บ้านเชียง จังหวัดอุดรธานี ยืนยันในข้อนี้

เราจึงเรียกตุ๊กตาพวกนี้ว่า “ตุ๊กตาเสียกบาล” กันมาช้านาน

จนเมื่อ ๒๐ กว่าปีมาแล้ว อาจารย์ล้อม เพ็งแก้ว นักเขียนนักค้นคว้านักวิชาการผู้ยึดหลัก “อยากได้ปริญญาให้ไปมหาวิทยาลัย อยากได้ความรู้ให้มุ่งสู่ชาวบ้าน” เขียนบทความตั้งคำถามเรื่องนี้ลงในนิตยสาร “ศิลปวัฒนธรรม”

ข้อเสนอของท่านคือไม่มีสิ่งที่เรียกว่า “เสียกบาล” เพราะ “กะบาน/กระบาน” เป็นคำไทย หมายถึงภาชนะอย่างหนึ่ง ในจำพวกกระบะ กระบวย อะไรจำพวกนั้น และการ “เสียกะบาน” หรือ “เสียกระบาน” ก็คือเอาเครื่องเซ่นใส่ใน “กะบาน/กระบาน” ไปไหว้ผี โดยอาจารย์ล้อมยกตัวอย่างให้ดูจากหลักฐานพจนานุกรมเก่าและวรรณคดีโบราณมากมาย

อาจารย์ยังบอกด้วยว่าจากการสอบถามหมอสะเดาะเคราะห์ยุคปัจจุบัน ตุ๊กตาที่ใส่ไปในกะบานก็ไม่ต้องทุบให้คอหักหรือ “เสียกบาล” แต่อย่างใด เพราะตุ๊กตานั้นเป็นของที่ผู้สะเดาะเคราะห์ส่งให้ไปเป็นบริวารของผีแทนตัวเอง ถึงแก่มีการตัดผมตัดเล็บของตนใส่ไปด้วย

เมื่อลองค้นดูเองบ้างก็พบว่าเป็นเช่นที่อาจารย์ล้อมว่ามาจริงๆ เช่นในนิตยสาร “วชิรญาณวิเศษ” สมัยรัชกาลที่ ๕ ฉบับวันที่ ๗ ธันวาคม ร.ศ. ๑๑๒ (พ.ศ. ๒๔๓๖) เล่าว่า

“เด็กๆ เจ็บเขาเสียกระบาน ใช้ให้คนเอากระบานไปวางหนทางสามแพร่ง กลับมาตบประตูถามว่าคนเจ็บไข้มีมั่งไหม? คนข้างในก็บอกว่าไม่มีดอกคะ หายหมดแล้ว”

นั่นคือการ “เสียกระบาน” เป็นพิธีรักษาโรคอย่างหนึ่ง เอากระบานที่ทำด้วยกาบกล้วย ไปวาง “หลอกผี” ที่ “ทางสามแพร่ง”

จากเครื่องเซ่นผี ซึ่งถือเป็นสิ่งอัปมงคลที่ห้ามนำกลับเข้าบ้าน เพราะไม่ใช่ “ของเล่น” เดี๋ยวนี้ “ตุ๊กตาเสียกะบาน” ดินเผาเคลือบแบบสุโขทัยโบราณ กลับกลายเป็นสินค้าสำหรับนักท่องเที่ยว มีการเผาขายเป็นอุตสาหกรรมในครัวเรือน อย่างที่เห็นตามร้านค้าเครื่องสังคโลกฝีมือร่วมสมัย แถวแหล่งเตาเผาโบราณที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย

แต่คิดว่าคงไม่น่าจะมีใครซื้อไป “เสียกะบาน” กันแล้วกระมัง ?


ขอขอบคุณ : เรื่องจาก นิตยสารคดี และภาพประกอบจากเว็บไซต์ .pictadesk.com

Share this topic on AskShare this topic on DiggShare this topic on FacebookShare this topic on GoogleShare this topic on LiveShare this topic on RedditShare this topic on TwitterShare this topic on YahooShare this topic on Google buzz

บันทึกการเข้า



กิมเล้ง @ สุขใจ ดอท คอม
สูตรอาหาร ทำกับข้าว เที่ยวไปทั่ว
คำค้น:
หน้า: [1]   ขึ้นบน
  พิมพ์  
 
กระโดดไป:  


คุณ ไม่สามารถ ตั้งกระทู้ได้
คุณ ไม่สามารถ ตอบกระทู้ได้
คุณ ไม่สามารถ แนบไฟล์ได้
คุณ ไม่สามารถ แก้ไขข้อความได้
BBCode เปิดใช้งาน
Smilies เปิดใช้งาน
[img] เปิดใช้งาน
HTML เปิดใช้งาน

Powered by MySQL Powered by PHP
Bookmark and Share

www.SookJai.com Created By Mckaforce | Sookjai.com Sitemap | CopyRight All Rights Reserved
Mckaforce Group | Sookjai Group
Best viewed with IE 7.0 , Chrome , Opera , Firefox 3.5
Compatible All OS , Resolution 1024 x 768 Or Higher
Valid XHTML 1.0! Valid CSS!
หน้านี้ถูกสร้างขึ้นภายในเวลา 0.263 วินาที กับ 32 คำสั่ง

Google visited last this page 06 ธันวาคม 2562 16:49:15