พระเจ้า ๕๐๐ ชาติ เรื่องที่ ๒๔๖ สิคาลชาดก : สุนัขกับคนเมา

พระเจ้า ๕๐๐ ชาติ เรื่องที่ ๒๔๖ สิคาลชาดก
สุนัขกับคนเมา

ในสมัยพระเจ้าพรหมทัตพระองค์หนึ่งครองราชสมบัติอยู่ในกรุงพาราณสี แคว้นกาสี พระโพธิสัตว์เกิดเป็นสุนัขจิ้งจอก เป็นจ่าฝูงคอยดูแลเหล่าจิ้งจอกทั้งหลายที่อาศัยอยู่ในป่าแห่งหนึ่ง
ในทุก ๆ ปี กรุงพาราณสีจะจัดงานประจำปี เพื่อเฉลิมฉลองวันขึ้นครองราชย์ของราชา มีมหรสพ อาหาร ดนตรี เครื่องดื่มมากมาย ประชาชนต่างพากันออกมากินอาหาร ดื่มเหล้า ที่งานกันอย่างสนุกสนานรื่นเริง ชายคนหนึ่งกินเหล้ากับอาหารอยู่กับเพื่อน ๆ แล้วได้บอกกับเพื่อน ๆ “เอาเนื้อมาย่างกินหน่อยซิ”
เพื่อนตอบว่า “เนื้อหมดแล้ว เหลือแต่เหล้ากับพวกปลาเผา เจ้าจะกินหรือเปล่า”
ชายคนหนึ่ง “อะไรกินหมดแล้วรึ ข้ายังไม่อิ่มเลย ไม่ได้ ๆ ข้าจะไปหาหมาจิ้งจอกให้พวกเจ้ากิน”
พูดจบเขาก็ถือไม้พลองเดินเข้าไปในป่า ทำทีเป็นแกล้งนอนตาย
พระโพธิสัตว์เห็นชายนี้น่าจะตายแล้ว หรือแค่สลบไปว่าอาจโดนสัตว์ทำร้ายจึงเข้าไปดึงไม้ออกจากมือของเขา แต่ไม้นั้นติดมือเขาแน่นไม่หลุดออกมา จึงกล่าวลอย ๆ ว่า
“ท่านอนเหมือนคนตาย เรารู้ได้ยากอยู่ แต่พอเราลองดึงไม้พลองจากท่าน ไม้กลับไม่หลุดจากมือ ทำให้เรารู้ว่าท่านยังไม่ตาย”
ชายคนนั้นรู้ว่าหมาจิ้งจอกรู้ความจริง จึงปาไม้พลองหวังจะให้โดนเขา แต่กลับไม่โดน จึงด่าออกมาว่า “ฝากไว้ก่อนเถอะ! ไอ้หมาจิ้งจอก” หมาจิ้งจอกพูดว่า “ถึงแม้เจ้าจะขว้างผิด แต่เจ้าไม่พลาดบาปได้เลย”

ธรรมนิทานชาดกเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า
“การกระทำเล็กน้อยที่เรามองข้าม อาจเป็นการทำบาปได้โดยที่เราไม่รู้ตัว”

พุทธศาสนสุภาษิตประจำเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า
อุทพินฺทุนิปาเตน อุทกุมฺโภปิ ปูรติ
อาปูรติ พาโล ปาปสฺส โถกํ ถกมฺปิ อาจินํ
แม้ตุ่มตักน้ำยังเต็มด้วยหยาดน้ำที่ตกทีละหยด ฉันใด
คนโง่สั่งสมบาปทีละน้อย ๆ ก็ย่อมจะเต็มด้วยบาป ฉันนั้น (๒๕/๑๒๑)

คัดจาก : หนังสือ พระเจ้า ๕๐๐ ชาติ ฉบับสมบูรณ์ / จัดพิมพ์เพื่อเผยแพร่พระพุทธศาสนาขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยสถาบันบันลือธรรม