วัดพระบรมธาตุวรวิหาร ต.ชัยนาท อ.เมือง จ.ชัยนาท

วัดพระบรมธาตุวรวิหาร
ตำบลชัยนาท อำเภอเมือง จังหวัดชัยนาท

วัดพระบรมธาตุวรวิหาร เป็นวัดเก่าแก่คู่บ้านคู่เมืองมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น ตั้งอยู่ที่บ้านท้ายเมือง ตำบลชัยนาท อำเภอเมือง จังหวัดชัยนาท เดิมชื่อวัดพระธาตุ หรือวัดหัวเมือง เป็นพระอารามหลวงชั้นโท ชนิดวรวิหาร สร้างในสมัยพระศรีธรรมาโศกราช โดยพระอรหันต์ได้อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุมา และได้สร้างพระปรางค์ด้วยศิลาแลง บรรจุพระบรมสารีริกธาตุไว้ในพระปรางค์ แผ่นศิลาจารึก ไม่ได้กล่าวถึงผู้สร้างวัดนี้กล่าวแต่เพียงผู้เดิมพระปรางค์องค์นี้หุ้มด้วยโลหะสีขาว ต่อมาบูรณะใช้หินและปูนหุ้มไว้

ภายในวัดมีเจดีย์บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ รูปแบบสถาปัตยกรรมแบบอู่ทอง ภายในวัดยังมีพิพิธภัณฑสถานชัยนาทมุนี เป็นพิพิธภัณฑ์ประจำจังหวัดชัยนาท รวบรวมโบราณวัตถุศิลปวัตถุในเขตท้องที่จังหวัดชัยนาทไว้เป็นอันมาก

หลวงพ่อเพชร พระประธานประจำพระวิหาร
พระพุทธรูปปางมารวิชัย พระพักตร์กลม พระหนุเป็นปม พระขนงโก่ง พระเนตรทอดลงต่ำ พระปรางสูง พระโอษฐ์รูปกระจับ พระกรรณยาว เม็ดพระศกใหญ่รูปก้นหอยเวียนขวา พระรัศมีเป็นต่อมกลมคล้ายดอกบัวตูม ประทับนั่งขัดสมาธิเพชร พระอุระกว้าง ครองจีวรห่มเฉียง ชายสังฆาฏิสั้นเหนือพระถันเป็นรูปเขี้ยวตะขาบ นิ้วพระหัตถ์เรียว เป็นโบราณวัตถุที่เป็นสมบัติชิ้นสำคัญของชาติ พระพุทธรูปโบราณลักษณะนี้มีอยู่เพียงชิ้นเดียวในประเทศ จึงหาได้ยาก มีคุณค่าโดดเด่นทางด้านศิลปะและเชิงช่างที่เชี่ยวชาญการหล่อโลหะอย่างมาก ประกอบด้วยสุนทรียภาพเฉพาะตัวที่น่ายกย่อง กล่าวได้ว่าเป็นโบราณวัตถุที่มีคุณค่าทางวิชาการด้านประวัติศาสตร์ศิลปะอย่างยิ่ง

พระพุทธรูปองค์นี้เดิมถูกพอกปูน ต่อมาปูนกะเทาะออก จึงทราบว่าเป็นพระพุทธรูปสำริด ต่อมาเมื่อ พ.ศ.๒๔๔๙ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินวัดพระบรมธาตุวรวิหารได้ตรัสขอพระพุทธรูปองค์นี้ต่อพระอินทโมลีศรีบรมธาตุบริหารสุวิจารณ์ สังฆปาโมกข์ (ช้าง) เจ้าอาวาส ไปไว้ที่กรุงเทพฯ เมื่อพระพุทธเจ้าหลวงเสด็จสวรรคตหลวงพ่อช้างจึงนำกลับมาประดิษฐานไว้ที่วัดพระบรมธาตุวรวิหารดังเดิม

ความศักดิ์สิทธิ์ วันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๐๔ พระชัยนาทมุนี อดีตเจ้าอาวาสวัดพระบรมธาตุ ได้จัดหล่อจำลอง และมอบให้กองบิน ๔ จังหวัดนครสวรรค์ พ.ศ. ๒๕๐๔ กองบิน ๔ ได้รับวโรกาสอันเป็นสิริมงคลอย่างสูงเมื่อ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงประทานนาม หลวงพ่อเพชร ว่า “พระพุทธจตุรากาศยานประธาน” ซึ่งมีความหมายว่า พระพุทธรูปซึ่งเป็นประธานในหน่วยทหารอากาศกองบิน ๔

วัดพระบรมธาตุวรวิหาร ตั้งอยู่บนฝั่งขวาของแม่น้ำเจ้าพระยา เป็นสถานที่สำคัญสำหรับประกอบพิธีพุทธาภิเษก
ของพระมหากษัตริย์ทุกพระองค์ น้ำหน้าวัดพระบรมธาตุถือว่าเป็นน้ำศักดิ์สิทธิ์นำไปใช้ในพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยา
อีกแห่งหนึ่ง

บ่อน้ำพระพุทธมนต์ศักดิ์สิทธิ์ (ภายในพระวิหาร)
พระมหากษัตริย์ที่จะเสด็จขึ้นเถลิงถวัลยราชสมบัติบรมราชาภิเษก จะต้องสรงพระมุรธาภิเษก และทรงรับน้ำอภิเษกก่อนได้รับการถวายสิริราชสมบัติตามตำราพราหมณ์ การตักน้ำและตั้งพิธีเสกน้ำสำหรับถวายเป็นน้ำอภิเษก และน้ำสรงมุรธาภิเษก สำหรับน้ำอภิเษกนั้น ต้นตำราให้ใช้น้ำจากสถานที่สำคัญต่าง ๆ ๑๘ แห่ง และทำพิธีเสกน้ำพระพุทธมนต์ ณ พุทธเจดีย์ที่สำคัญตามจังหวัดต่าง ๆ ทั่วราชอาณาจักร ประกอบด้วย ๑. จังหวัดสระบุรี ที่ตั้งพระพุทธบาท ๒. จังหวัดพิษณุโลก ที่ตั้งวัดพระศรีมหาธาตุ ๓. จังหวัดสุโขทัย ที่ตั้งวัดพระมหาธาตุ ๔. จังหวัดนครปฐม ที่ตั้งพระปฐมเจดีย์ ๕. จังหวัดนครศรีธรรมราช ที่ตั้งวัดพระมหาธาตุ ๖. จังหวัดลำพูน ที่ตั้งวัดพระธาตุหริภุญชัย ๗. จังหวัดนครพนม ที่ตั้งวัดพระธาตุพนม ๘. จังหวัดน่าน ที่ตั้งวัดพระธาตุแช่แห้ง ๙. จังหวัดร้อยเอ็ด ที่ตั้งวัดบึงพระลานชัย ๑๐. จังหวัดเพชรบุรี ที่ตั้งวัดมหาธาตุ ๑๑. จังหวัดชัยนาท ที่ตั้งวัดพระบรมธาตุ วรวิหาร ๑๒. จังหวัดฉะเชิงเทรา ที่ตั้งวัดโสธร ๑๓. จังหวัดนครราชสีมา ตั้งตั้งวัดพระนารายณ์มหาราช ๑๔. จังหวัดอุบลราชธานี ที่ตั้งวัดศรีทอง ๑๕. จังหวัดจันทบุรี ที่ตั้งวัดพลับ ๑๖. จังหวัดสุราษฎร์ธานี ที่ตั้งวัดมหาธาตุ ไชยา ๑๗. จังหวัดปัตตานี ที่ตั้งวัดตานีนรสโมสร และ ๑๘. จังหวัดภูเก็ต ที่ตั้งวัดทอง

หลวงพ่อเพชร วัดพระบรมธาตุวรวิหาร จังหวัดชัยนาท

เป็นพระพุทธรูปสำริดโบราณ ปางมารวิชัยศิลปะล้านนาผสมสุโขทัยที่งดงาม สร้างขึ้นในพุทธศตวรรษที่ ๒๐-๒๑
ลักษณะพิเศษ คือ ประทับนั่งขัดสมาธิโดยไขว้พระชงฆ์ (แข้ง) ตัดกันชัดเจนจนเกือบเป็นรูปกากบาท มีพระบาท
อวบอ้วนวางเหนือพระเพลา (ตัก) ซึ่งเป็นลักษณะที่หาได้ยากและมีเพียงชิ้นเดียวในประเทศ ปัจจุบันได้รับการ
อัญเชิญไปจัดแสดงชั้นบนของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ชัยนาทมุนี ถือเป็นสมบัติชิ้นสำคัญของชาติ

พระพุทธรูปปางไสยาสในวิหารวัดพระบรมธาตุวรวิหาร จังหวัดชัยนาท

พระพุทธบาทจำลอง วัดพระบรมธาตุวรวิหาร จังหวัดชัยนาท

พิพิธภัณฑ์วัดพระบรมธาตุวรวิหาร จังหวัดชัยนาทง
เป็นแหล่งรวบรวมและจัดแสดงโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุที่พบในท้องถิ่น เช่น พระพุทธรูป, พระพิมพ์, เครื่องสังคโลก,
เครื่องมือเครื่องใช้สมัยก่อนประวัติศาสตร์และทวารวดี เพื่อประโยชน์ด้านประวัติศาสตร์

พระพุทธรูปในพิพิธภัณฑ์วัดพระบรมธาตุวรวิหาร

พระพุทธรูป และโบราณวัตถุในพิพิธภัณฑ์วัดพระบรมธาตุวรวิหาร