พระเจ้า ๕๐๐ ชาติ เรื่องที่ ๒๔๐ ตักกชาดก : กสาวเศรษฐีกับคนรับใช้

พระเจ้า ๕๐๐ ชาติ เรื่องที่ ๒๔๐ ตักกชาดก
ลูกสาวเศรษฐีกับคนรับใช้

นานมาแล้ว ณ เมืองพาราณสี มีฤๅษีตนหนึ่งอาศัยอยู่ในป่าริมฝั่งแม่น้ำคงคา
และมีลูกสาวเศรษฐีชื่อ ทุษฐกุมารี เป็นหญิงดุร้ายหยาบช้า มักด่าทุบตีพวกคนรับใช้เป็นประจำ
วันหนึ่งลูกสาวเศรษฐีได้ไปเล่นน้ำในแม่น้ำคงคากับสาวใช้จนเย็น ขณะนั้นมีพายุฝนตั้งเค้าขึ้น ทุกคนจึงพากันกลับบ้านเหลือแต่ลูกสาวเศรษฐีกับคนรับใช้
พวกคนรับใช้อาศัยที่มีความชิงชังนางเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว จึงปล่อยใหนางเล่นน้ำอยู่คนเดียว ส่วนพวกคนรับใช้หนีกลับไปก่อน พอถึงบ้านเศรษฐีก็ถามหาลูกสาว
สาวใช้ตอบว่า “กลับมาก่อน ไม่รู้ว่าคุณหนูไหน”
ส่วนลูกสาวถูกลมพัดไปตามน้ำ ด้วยความกลัวนางจึงร้องไห้เสียงดังไปถึงอาศรมของฤๅษี ฤๅษีได้ยินเสียงคนร้องก็ออกไปช่วยนางขึ้นมา ให้ผิงไฟ หาผลไม้ให้กิน และถามว่าเกิดอะไรขึ้น นางจึงเล่าเรื่องราวต่าง ๆ ให้ฟัง
เวลาผ่านไป ๒-๓ วัน ฤๅษีบอกให้นางกลับบ้าน ลูกสาวเศรษฐีหาทางทำลายศีลของฤๅษี จนฤๅษีเสียศีลเสื่อมฌาน
ต่อมาฤๅษีได้ชวนนางไปอยู่ป่า แต่นางไม่ยอมอยู่ กลับชวนฤๅษีไปอยู่ในหมู่บ้านแห่งหนึ่ง ประกอบอาชีพค้าขายน้ำมันชนิดหนึ่ง
เช้าวันหนึ่ง มีโจรป่าเข้ามาปล้นหมู่บ้าน ได้จับลูกสาวเศรษฐีไปอยู่บนเขา หัวหน้าโจรพอใจนางจึงเอานางมาเป็นเมีย
ลูกสาวเศรษฐีมีความสุขมากเมื่ออยู่กับโจร เลยกลัวว่าฤๅษีจะมาตามนางกลับไป จึงคิดวางแผนฆ่าเขา ด้วยการส่งคนไปบอกฤๅษีให้ขึ้นมารับนางบนเขากลับบ้านในขณะที่โจรไม่อยู่
พอฤๅษีมารับ นางก็ยื้อเวลาจนเย็นแล้วค่อยหนีไปพร้อมกัน ระหว่างนั้นก็ให้เขาแอบอยู่ในยุ้งข้าวก่อน
ตกเย็นหัวหน้าโจรกลับมาบ้านด้วยอาการเมามาย นางจึงบอกว่า “ศัตรูของพี่อยู่ในยุ้งข้าวจ้ะ”
หัวหน้าโจรถือดาบขึ้นไปที่ยุ้งข้าว หวังจะฆ่าเสียให้ตาย พอเข้าไปในยุ้งก็เจอฤๅษีจึงทุบตีเขา เตะต่อยชกตบตีเข่าเขย่าศอกจนหนำใจ
ส่วนฤๅษีถูกกระทำเช่นนั้นก็ได้แต่พูดว่า “ชอบส่อเสียด ขี้โกง อกตัญญู ประทุษร้ายมิตร”
รุ่งเช้า โจรสร่างเมา ก็เข้าไปเตะต่อยทุบตี ฤๅษีก็กล่าวเพียง ๔ คำเช่นเดิม
โจรแปลกใจจึงถามว่า “เจ้าพูดอะไรซ้ำ ๆ ไม่เห็นพูดอย่างอื่น”
ฤๅษีเล่าเรื่องให้โจรฟัง โจรคิดว่านางคนนี้ชั่วร้ายนัก คิดฆ่าแม้กระทั่งผู้ช่วยชีวิตนาง ต่อไปนางก็คงคิดฆ่าเราเป็นแน่ จึงตัดสินใจฆ่านางในทันที
จากนั้นโจรก็ออกบวชเป็นฤๅษี ส่วนพระฤๅษีก็ทำตัวให้สมกับพระฤๅษีต่อไป

ธรรมนิทานชาดกเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า
“ระวังศัตรูในรูปมิตร ”

พุทธศาสนสุภาษิตประจำเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า
มิตฺตรูเปน พหุโว ฉนฺนา เสวนฺติ สตฺตโว ฯ
มีคนเป็นอันมากที่คบหากันอย่างเป็นศัตรูผู้แฝงมาในรูปของมิตร (๒๗/๒๗๙)

คัดจาก : หนังสือ พระเจ้า ๕๐๐ ชาติ ฉบับสมบูรณ์ / จัดพิมพ์เพื่อเผยแพร่พระพุทธศาสนาขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยสถาบันบันลือธรรม