"พระอุปคุต" วัดบึงกระดาน ต.บ้านป่า อ.เมือง จ.พิษณุโลก

วัดบึงกระดาน
ตำบลบ้านป่า อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก

วัดบึงกระดาน เป็นวัดที่ประดิษฐานพระอุปคุต และเป็นสถานที่ที่ผู้คนนิยมไปขอพรเรื่องโชคลาภ

ตั้งอยู่ บ้านบึงกระดาน หมู่ที่ ๓ ตำบลบ้านป่า อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ ๕ ไร่ ๒ งาน สร้างขึ้นเป็นวัดตั้งแต่ประมาณ พ.ศ.๒๔๐๐

ชื่อวัด “บึงกระดาน” ตั้งตามชื่อหมู่บ้าน เสนาสนะต่าง ๆ มี ศาลาการเปรียญกว้าง ๑๒ เมตร ยาว ๒๑ เมตร สร้าง พ.ศ.๒๕๒๕ หอสวดมนต์กว้าง ๑๐ เมตร ยาว ๑๒ เมตร สร้าง พ.ศ.๒๕๒๐ เป็นอาคารไม้ กุฎิสงฆ์ จำนวน ๒ หลัง เป็นอาคารไม้

วัดบึงกระดาน เป็นวัดดังที่มี พระอุปคุต พระอรหันต์แห่งโชคลาภ แห่งเดียวในจังหวัดพิษณุโลก แต่ละวันจะมีผู้ที่ศรัทธามากราบไหว้ขอพรจำนวนมาก และเป็นสถานที่ตั้งพระตำหนักภักดีนเรศวร์ ประดิษฐานพระบรมรูปสมเด็จพระนเรศวรมหาราช สมเด็จพระเอกาทศรถ และพระรูปพระสุพรรณกัลยา นอกจากนี้ยังมีสถานที่ศักดิ์สิทธิ์อีกหลายแห่งภายในวัด

ภายในบริเวณศาลาการเปรียญ ซึ่งเป็นที่ประดิษฐานพระอุปคุต ได้ใช้พื้นที่ส่วนหนึ่งเป็น "พิพิธภัณฑ์" จัดเก็บและสงวนรักษามรดกภูมิปัญญาโบราณที่หาดูได้ยาก ได้แก่ วัตถุโบราณ และศิลปวัตถุต่างๆ ซึ่งเป็นประโยชน์ให้ผู้คนได้เรียนรู้เกี่ยวกับวิถีชีวิต พฤติกรรม และประวัติศาสตร์ของมนุษย์ในอดีต

"พระอุปคุต" วัดบึงกระดาน ต.บ้านป่า อ.เมือง จ.พิษณุโลก

พระอุปคุต (Upagupta) เป็นพระเถระในรัชสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช และเป็นปฐมาจารย์นิกายสรวาสติวาท ชื่อ "อุปคุต" มีความหมายว่า ผู้คุ้มครองรักษา

เชื่อกันมาว่า พระอุปคุตมีอิทธิฤทธิ์ปราบท้าววสวัตตี มีเรื่องเล่ามาว่าประมาณปลายพุทธศตวรรษที่ ๒ หลังพุทธปรินิพพาน ณ กรุงปาฏลีบุตร (ปัจจุบันคือเมืองปัฏนา รัฐพิหาร ประเทศอินเดีย) พระเจ้าอโศกมหาราช ผู้ครองราชสมบัติในขณะนั้น ทรงเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาเป็นอย่างยิ่ง ได้ฉลองสมโภชพระสถูปเจดีย์ทั้งหมดที่พระองค์สร้างอย่างยิ่งใหญ่ ตลอด ๗ ปี ๗ เดือน ๗ วัน แต่ถูกพญามารมาผจญ ท่านจึงนิมนต์พระอุปคุตไปปราบพญามารจนยอมแพ้

ปัจจุบันยังมีความเชื่อในหมู่ชาวไทยวนว่า พระบัวเข็มหรือพระอุปคุตยังมีชีวิตอยู่ ในทุกวันขึ้น ๑๕ ค่ำที่ตรงกับวันพุธ ชาวไทยวนจะเรียกว่าเป็น "วันเป็งปุ๊ด" พระอุปคุตจะออกบิณฑบาตในร่างเณรน้อย และจะออกมาเวลาเที่ยงคืน ด้วยเหตุนี้จึงเกิดประเพณีตักบาตรกลางคืนขึ้น

พระเศรษฐีนวโกฏิ วัดบึงกระดาน ต.บ้านป่า อ.เมือง จ.พิษณุโลก

พระนวโกฏิ องค์พระมี ๙ พระพักต์ คำว่า "นว" หมายถึง ๙ "โกฏิ" หมายถึง จำนวนเงินมหาศาล รวมความแล้ว จึงหมายถึง รูปเคารพที่จำลองมาจากมหาเศรษฐีทั้ง ๙ ท่านในสมัยพุทธกาล ที่มีความเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนาอย่างแรงกล้า และเป็นยอดแห่งการทำทาน

มหาเศรษฐี ๙ ได้แก่ ๑.ท่านธนันชัยเศรษฐี ๒.ท่านยัสสะเศรษฐี ๓. ท่านสุมานะเศรษฐี ๔. ท่านชะฏิกัสสะเศรษฐี ๕. ท่านอนาถปิณฑิกเศรษฐี (ท่านเศรษฐีอนาถบิณฑิกะ) ๖. ท่านเมนฑะกัสสะเศรษฐี (ท่านเมนฑกะเศรษฐี) ๗. ท่านโชติกะเศรษฐี ๘. ท่านสุมังคะกัสสะเศรษฐี ๙. ท่านวิสาขามหาอุบาสิกา (นางวิสาขา)

การบูชาพระนวโกฏิมีความเชื่อว่าจะนำมาซึ่งโชคลาภไม่ขาดสาย การค้าขายคล่องตัว มีความเจริญมั่งคั่ง และความสงบร่มเย็น

พระพุทธรูปปางไสยาสน์ ลักษณะการนอนในท่าทางดุจราชสีห์
อากัปกิริยาของพระพุทธเจ้ากำลังบรรทม (นอน) ตะแคงขวา โดยมีพระหัตถ์ (มือ) ขวาหนุนพระเศียร (ศีรษะ)
และมีพระเขนย (หมอน) รองรับ ส่วนพระหัตถ์ซ้ายจะวางทอดไปตามพระวรกาย (ลำตัว) และพระบาททั้งสองข้างซ้อนทับกัน

พิพิธภัณฑ์วัดบึงกระดาน

ใบราณวัตถุที่เก็บรักษาในพิพิธภัณฑ์วัดบึงกระดาน

พระอุปคุต วัดบึงกระดาน