วัดสิงห์ ต.สามโคก อ.สามโคก จ.ปทุมธานี - วัดโบราณก่อนการเสียกรุงศรีฯ ครั้งที่ ๑

หลวงพ่อพุทธรัตนมุนีพระประธานในอุโบสถวัดสิงห์
ขนาดหน้าตักกว้าง ๕ ศอก สูง ๖ ศอก พร้อมด้วยพระพุทธรูปศิลปะอู่ทอง

วัดสิงห์
ตำบลสามโคก อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี

วัดสิงห์ ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งตะวันตก ในท้องที่หมู่ที่ ๒ บ้านธาตุ ตำบลสามโคก อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี เดิมเป็นวัดเก่าแก่อยู่คู่เมืองสามโคกมาตั้งแต่สมัยอยุธยาในแผ่นดินสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ก่อนที่จะมีชาวรามัญเข้ามาตั้งถิ่นฐานในแถบนี้ จนกระทั่งถูกทิ้งร้างไปภายหลังสงครามคราวเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งแรก เมื่อ พ.ศ.๒๑๑๒

วัดสิงห์ได้รับวิสุงคามสีมา (ได้รับพระราชทานพื้นที่จากพระเจ้าแผ่นดินให้สร้างโบสถ์) เมื่อวันที่ ๒๙ กันยายน พ.ศ.๒๒๑๐ ต่อมาในรัชกาลสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ราว พ.ศ.๒๒๑๒ มีชาวรามัญชื่อ สมิงเปอ กับพวกอีก ๑๑ คน นำชาวรามัญประมาณหนึ่งหมึ่นคนอพยพหนีกองทัพพม่าเข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภาร พระองค์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ชาวมอญเข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่ที่บ้านสามโคก ริมแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณวัดสิงห์ ในช่วงเวลานี้วัดสิงห์จึงได้รับการปฏิสังขรณ์ขึ้น และเป็นสถานที่จรรโลงพุทธศาสนาเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน

ภายในวัดมีอุโบสถ กว้าง ๘.๕๐ เมตร ยาว ๑๘.๐๐ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ.๒๓๐๐ มีโบราณสถานสำคัญจำนวนมาก อาทิ วิหารน้อย เจดีย์ราย ศาลาดิน โกศพญากราย หอสวดมนต์ กุฏิพระโบราณ

กรมศิลปากร ได้ประกาศขึ้นทะเบียนวัดสิงห์เป็นโบราณสถานสำคัญของชาติในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๐๙ ตอนที่ ๑๐๙ วันที่ ๑ กันยายน ๒๕๓๕ โดยกำหนดพื้นที่โบราณสถานไว้ประมาณ ๓ ไร่ ๓๕ ตารางวา และต่อมาได้ดำเนินโครงการอนุรักษ์และพัฒนาวัดสิงห์ ในปีงบประมาณ ๒๕๔๙ ประกอบด้วยการบูรณะอุโบสถ วิหาร ลานประทักษิณ กำแพงแก้ว ซุ้มประตูกำแพงแก้ว เจดีย์ราย เจดีย์บรรจุอัฐิ และฐานเสมา พร้อมจัดทำระบบ ระบายน้ำ ปรับพื้นที่โดยรอบโบราณสถาน

ปูชนียวัตถุและศิลปะโบราณ
● พระประธานในอุโบสถ หน้าตักกว้าง ๕ ศอก สูง ๖ ศอก พร้อมด้วยพระอู่ทอง ๓ องค์ สร้างเมื่อประมาณ ๓๐๐ ปีเศษ
● พระพุทธไสยาสน์ (หลวงพ่อเพชร) เป็นพระพุทธรูปปูนปั้นลงรักปิดทอง กว้าง ๕ ศอก ๑ คืบ ๕ นิ้ว
● พระพุทธรูปหลวงพ่อโตปูนปั้นลงรักปิดทองปางมารวิชัย หน้าตักกว้าง ๓ ศอก ๓ นิ้ว สูง ๕ ศอก สร้างขึ้นสมัยกรุงศรีอยุธยา ประดิษฐานที่ศาลาดิน
● พระพุทธรูปหลวงพ่อดำ สร้างจากศิลาทรายแดง ประดิษฐานอยู่ในวิหารน้อย
● โกศบรรจุอัฐิพระยากาย อดีตเจ้าอาวาสวัดสิงห์ เป็นงานประติมากรรมลวดลายงามวิจิตรงดงามทางศิลปะโบราณ
● เจดีย์ย่อมุมไม้สิบสองอยู่หน้าโบสถ์ ๕ องค์ สร้างขึ้นพร้อมวัด
● รอยพระพุทธบาทจำลองไม้สัก ลงรักปิดทองเป็นฝีมือช่างต้นกรุงรัตนโกสินทร์

พระพุทธสิริมาแสน หรือหลวงพ่อดำ ประดิษฐานในวิหารน้อยวัดสิงห์ ปทุมธานี

เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยขนาดใหญ่ สร้างจากศิลาแดง (หินทรายแดง) พุทธลักษณะโดดเด่น
ด้วยพระพักตร์เหลี่ยมและไรพระมัสสุตามแบบอยุธยาตอนต้น เป็นพระพุทธรูปเก่าแก่คู่กับวัดสิงห์
ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน

หลวงพ่อโต สร้างขึ้นสมัยกรุงศรีอยุธยา ประดิษฐานที่วิหารโถง (ศาลาดิน)
พระพุทธรูปเก่าแก่ปางมารวิชัย ศิลปะอยุธยา หน้าตักกว้าง ๓ ศอก ๓ นิ้ว สูง ๕ ศอก ก่อด้วยอิฐถือปูนลงรักปิดทอง
มีอายุมากกว่า ๓๐๐ ปี และเป็นที่เคารพสักการะอย่างสูงของชาวบ้าน เชื่อกันว่ามีความศักดิ์สิทธิ์ในด้านโชคลาภและร่ำรวย

โกศบรรจุอัฐิพระยากาย อดีตเจ้าอาวาสวัดสิงห์
พระยากาย เป็นพระเถระมอญ อดีตเจ้าอาวาสวัดสิงห์ มีเชื้อสายราชวงศ์มอญ
โกศสร้างด้วยศิลปะมอญผสมไทย ปั้นด้วยปูนสดอย่างประณีตงดงามด้วยศิลปะโบราณ
จัดเป็นโบราณวัตถุสำคัญที่ขึ้นทะเบียนกับกรมศิลปากร

วิหารน้อย ที่ประดิษฐานพระพุทธสิริมาแสน หรือหลวงพ่อดำ

เจดีย์ย่อมุมไม้สิบสองอยู่หน้าโบสถ์ ๕ องค์ สร้างขึ้นพร้อมวัด

สิงห์ปูนปั้น สัญลักษณ์ "วัดสิงห์" นั่งท่าทวารบาล (เฝ้าประตู) ทางเข้าวัด ศิลปะทวารวดี (เขมรโบราณ)
โดดเด่่นด้วยลักษณะเฉพาะคือ อ้าปากกว้าง มีเขี้ยวยาว ตาโปน แผงคอเป็นลอน นิ้วเท้าเรียงเป็นระเบียบ
หางม้วนขึ้นข้างหลัง และลายขนสวยงาม

850-26