กุหลาบ พันธุ์ไม้ในวรรณคดีไทย
ใช้มอบแทนใจได้หลากหลายโอกาส กุหลาบชมพู สื่อความรักที่อ่อนโยน ความห่วงใย การชื่นชม
----------------------------| หญิงชายยามเริ่มรู้ระ สะณฤดิรัก |
| ใช้กุหลาบจัก | | ระเริงใจ |
| อันดวงมาลีกุพพะชะกะสิผิวะให้ |
| พึงจะรู้ได้ | | ว่ารักแท้ |
| แลยามดมดอกกุพพะชะกะนะก็จะแก้ |
| เดือดนะดวงแด | | และสุขพลัน |
| ขอมาลีศรีกุพพะละกะสิริสุคันธ์ |
| จงประดิษฐ์พรรณ | | นิรันดร |
ที่มา บทละครพูดคำฉันท์ เรื่อง
มัทนะพาธา พระราชนิพนธ์ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๖)
มัทนะพาธา ((Madana-patha)) เป็นบทละครพูดคำฉันท์ที่ใช้ฉันท์เป็นหลัก สลับกับกาพย์และร้อยแก้ว ได้รับการยกย่องจากวรรณคดีสโมสร ว่าเป็นยอดของบทละครพูดคำฉันท์ (๕ องค์) ที่เล่าตำนานกำเนิดของดอกกุหลาบ โดยมีเนื้อหาเกี่ยวกับความ ทุกข์ทรมาน ความเจ็บปวด และอุปสรรคที่เกิดจากอำนาจของความรักและความปรารถนา สะท้อนถึงแก่นเรื่อง ที่ว่า "ที่ใดมีรัก ที่นั้นมีทุกข์" ผ่านตัวละครเทพและมนุษย์ |
* คำว่า
"กุพชกะ" (อ่านว่า กุบ-ชะ-กะ) มาจากภาษาสันสกฤต หมายถึง ดอกกุหลาบ
ถูกใช้ครั้งแรกในบทละครเรื่อง "มัทนะพาธา" ในบทพระราชนิพนธ์ของรัชกาลที่ ๖ ที่นางเอก (มัทนา) ถูกสาปให้เป็นดอกกุหลาบในโลกมนุษย์
700/26