นัมแบต (Numbat) สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็ก มีกระเป๋าหน้าท้องที่ใกล้สูญพันธุ์

นัมแบต (Numbat)

นักล่าตัวเล็กลายทางที่เกือบจะสูญพันธุ์ไปจากโลกแล้ว เมื่อมองแวบแรก มันดูเหมือนกระรอกป่าที่มีลายทางวิ่งแข่ง

แต่สิ่งมีชีวิตตัวเล็ก ๆ นี้หายากกว่านั้นมาก นั่นคือ นัมแบต หนึ่งในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่ใกล้สูญพันธุ์ที่สุดของออสเตรเลีย…และเป็นหนึ่งในผลงานชิ้นเอกอันเงียบสงบของธรรมชาติ

สัตว์กินแมลงที่บอบบางชนิดนี้ดำรงชีวิตอยู่ได้ด้วยปลวกเพียงอย่างเดียว กินได้มากถึง 20,000 ตัวต่อวัน ไม่มีกรงเล็บไว้ขุดปลวกออกมา ไม่มีพิษ ไม่มีสัญชาตญาณการหนี มีเพียงลิ้นยาวเหนียวหนึบและความมุ่งมั่นที่ทำให้สายพันธุ์นี้อยู่รอดมาได้หลายล้านปี

แต่ในศตวรรษที่ผ่านมา นัมแบตเกือบจะสูญพันธุ์ไป สัตว์นักล่าที่ถูกนำเข้ามา เช่น สุนัขจิ้งจอกและแมวป่า ได้ทำลายประชากรทั้งหมด จากหลายล้านตัว… เหลือไม่ถึง 1,000 ตัวในป่า

ทุกวันนี้ การเห็นนัมแบตในเวลากลางวันก็เหมือนกับการเห็นผีที่มีหัวใจเต้น

แต่เหล่านักอนุรักษ์ก็ไม่ยอมแพ้ เขตคุ้มครอง โครงการนำสัตว์กลับคืนสู่ธรรมชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ปลอดสัตว์จากนักล่า และอย่างช้าๆ — ช้ามาก — นัมแบตก็ค่อยๆ กลับคืนสู่แสงสว่างอีกครั้ง

ดวงตาที่สดใส อุ้งเท้าที่บอบบาง และลายคล้ายเสือของมันซ่อนเรื่องราวการเอาชีวิตรอดที่เกือบจะจบลงก่อนที่คนส่วนใหญ่จะรู้จักสัตว์ชนิดนี้ด้วยซ้ำ!

ออสเตรเลียเป็นที่รู้จักกันดีว่าเป็นบ้านของสิ่งมีชีวิตแปลกใหม่และไม่เหมือนใครมากมาย หนึ่งในนั้นคือนัมแบต หรือที่รู้จักกันในชื่อตัวกินมดมีถุงหน้าท้อง สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กที่ว่องไวแต่เคลื่อนไหวช้าเหล่านี้มีหางเป็นพุ่มและจมูกแคบ มีสีแดง/น้ำตาล และมีลายเส้นสีขาวพาดขวางลงมาตามหลัง

นัมแบต ชื่อวิทยาศาสตร์: Myrmecobius fasciatu) หรือที่รู้จักกันในชื่อนูมแบตหรือวาลปูร์ติ เป็นสัตว์มีถุงหน้าท้องกินแมลง มันออกหากินในเวลากลางวันและอาหารของมันประกอบด้วยปลวกเกือบทั้งหมด

ครั้งหนึ่งสายพันธุ์นี้เคยแพร่หลายไปทั่วออสเตรเลียตอนใต้ แต่ปัจจุบันเหลืออยู่เพียงอาณานิคมเล็กๆ ไม่กี่แห่งในออสเตรเลียตะวันตก ดังนั้นจึงถือว่าเป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์และได้รับการคุ้มครองโดยโครงการอนุรักษ์ นัมแบตเพิ่งถูกนำกลับมาปล่อยในเขตอนุรักษ์ที่มีรั้วกั้นในรัฐเซาท์ออสเตรเลียและนิวเซาท์เวลส์

นัมแบตเป็นญาติกับจิงโจ้ มีขนาดความยาวประมาณ 10-14 นิ้ว และมีลักษณะคล้ายกระรอกมาก สัตว์มีถุงหน้าท้องขนาดเล็กเหล่านี้กำลังใกล้สูญพันธุ์ และเหลืออยู่เพียงในป่าทางตะวันตกเฉียงใต้ของออสเตรเลียเท่านั้น

นัมแบตที่มีลายทางโดดเด่น มีความยาวระหว่าง 35 ถึง 45 เซนติเมตร (14 ถึง 18 นิ้ว) รวมหาง มีจมูกแหลมและหางเป็นพุ่มเด่นชัดยาวประมาณเท่าลำตัว มีนิ้วเท้า 5 นิ้วที่เท้าหน้าและ 4 นิ้วที่เท้าหลัง สีของมันแตกต่างกันอย่างมาก ตั้งแต่สีเทาอ่อนไปจนถึงสีน้ำตาลแดง มักมีบริเวณสีแดงอิฐที่หลังส่วนบน และมีแถบสีดำที่เห็นได้ชัดเจนวิ่งจากปลายจมูกผ่านดวงตาไปยังโคนหูเล็กๆ ปลายกลม มีแถบสีขาวระหว่าง 4 ถึง 11 แถบพาดผ่านส่วนท้ายของสัตว์ ซึ่งค่อยๆ จางลงไปทางกลางหลัง ท้องมีสีครีมหรือสีเทาอ่อน ในขณะที่หางปกคลุมด้วยขนยาวสีเทาที่มีจุดสีขาว น้ำหนักแตกต่างกันไประหว่าง 280 ถึง 700 กรัม (9.9 ถึง 24.7 ออนซ์) นอกจากนี้ นัมแบตยังมีต่อมกลิ่นบริเวณอก ซึ่งอาจใช้ในการทำเครื่องหมายอาณาเขตของพวกมันด้วย

ลูกนัมแบตเกิดก่อนกำหนดและต้องเกาะติดท้องแม่เป็นเวลาหลายเดือนจนกว่าจะสามารถเดิน มองเห็น และกินอาหารได้เอง เมื่อหย่านมแล้ว ลูกนัมแบตมักจะอยู่ในรังหรือเกาะหลังแม่ไปด้วย

ตัวเมียจะโตเต็มที่และพร้อมผสมพันธุ์เมื่ออายุประมาณ 1 ปีหลังคลอด ส่วนตัวผู้จะมีช่วงวัยรุ่นอีกหนึ่งปีก่อนถึงวัยผสมพันธุ์ อายุขัยของนัมแบตในกรงเลี้ยงคือ 5-6 ปี และดูเหมือนจะน้อยกว่านั้นในป่า อาหารของนัมแบตวัยเด็กและวัยเจริญพันธุ์ ได้แก่ ปลวกและมด โดยกินมดมากถึง 10,000 ตัวต่อวัน จึงไม่น่าแปลกใจเลยว่าทำไมถึงได้ฉายาว่า "ตัวกินมด"

สัตว์กินมดชนิดนี้อาศัยอยู่ในป่าโปร่ง โดยเฉพาะบริเวณที่มีต้นยูคาลิปตัส และต้องการโพรงไม้และใบไม้สำหรับเป็นที่พักพิงและสร้างรัง ถิ่นที่อยู่อาศัยเหล่านี้ถูกทำลายอย่างหนักในช่วง 200 ปีที่ผ่านมา ทำให้สัตว์ชนิดนี้ใกล้สูญพันธุ์ สุนัขจิ้งจอก สุนัข และแมวก็เป็นภัยคุกคามเช่นกัน เพราะสัตว์มีถุงหน้าท้องชนิดนี้เคลื่อนไหวช้าและง่ายต่อการถูกล่าโดยสัตว์นักล่าเหล่านี้

ความพยายามในการอนุรักษ์รวมถึงการควบคุมการล่า การเพาะพันธุ์ในกรง และการปกป้องถิ่นที่อยู่อาศัย การรบกวนและการล่าสัตว์เป็นสิ่งผิดกฎหมายภายใต้กฎหมายของออสเตรเลีย ความพยายามในการอนุรักษ์พื้นที่ป่าและควบคุมประชากรสุนัขและแมวจรจัดเป็นโอกาสเดียวที่จะรับประกันความอยู่รอดของสายพันธุ์นี้