หอโบราณคดีเพ็ชรบูรณ์อินทราชัย อ.เมือง จ.เพชรบูรณ์

หอโบราณคดีเพ็ชรบูรณ์อินทราชัย
ตำบลในเมือง อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ เพชรบูรณ์

หอโบราณคดีเพ็ชรบูรณ์อินทราชัย ตั้งอยู่ใจกลางเมือง (ถนนเพชรเจริญ) ตำบลในเมือง อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ เพชรบูรณ์

อาคารแห่งนี้เคยเป็นที่ตั้งอาคารศาลากลางจังหวัดเพชรบูรณ์หลังเก่าที่สร้างมาตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๐๕ จนเมื่อ พ.ศ. ๒๕๕๐ จังหวัดเพชรบูรณ์ได้สร้างศาลากลางแห่งใหม่ขึ้นมาแทน เทศบาลเมืองเพชรบูรณ์จึงได้ขอใช้อาคารหลังนี้ ปรับปรุงเป็นพิพิธภัณฑ์ ในลักษณะหอโบราณคดี โดยมีการรวบรวมเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ โบราณคดี วัฒนธรรมประเพณี และวิถีชีวิตผู้คนของจังหวัดเพชรบูรณ์มาจัดแสดงไว้ในลักษณะสื่อผสมที่ทันสมัย สวยงาม และมีมนต์ขลังทางประวัติศาสตร์ ภายในจัดสรรพื้นที่เป็นสัดส่วน พาย้อนอดีตไปสัมผัสตั้งแต่เรื่องอาหารขึ้นชื่อของเพชรบูรณ์ ข้าวของเครื่องใช้ในอดีตตั้งแต่สมัยสุโขทัย อยุธยา รัตนโกสินทร์ ที่เล่าเรื่องอย่างเข้าใจง่ายผ่านตัวหนังสือ ภาพเก่า และการจำลองบรรยากาศด้วยการจัดทำหุ่นขี้ผึ้ง สะท้อนเส้นกาลเวลาแห่งความเจริญรุ่งเรืองของเพชรบูรณ์ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน

เทวรูปหินทรายศรีเทพ

เทวรูปศรีเทพ เป็นพระพุทธรูปแกะสลักหินทราย คาดว่าเป็นพระอิศวร เพราะมีดวงตาบริเวณหน้าผาก แสดงให้เห็น
ถึงอิทธิพลของศาสนาพราหมณ์ ที่มีมาก่อนสมัยสุโขทัยซึ่งสินนิษฐานได้ว่าเพชรบูรณ์เคยมีผู้คนมาอาศัยอยู่กันสมัยสุโขทัย

ห้องเสาหลักเมืองเพชรบูรณ์ จัดแสดงประวัติความเป็นมาและความสำคัญของเสาหลักเมืองเพชรบูรณ์ทั้ง ๒ แห่ง
คือ เสาหลักเมืองโบราณในเมืองเพชรบูรณ์ที่เป็นศิลาจารึก ซึ่งมีการจารึกไว้ ๒ ครั้ง ครั้งแรกจารึกไว้เมื่อ พ.ศ. ๑๕๖๔
เป็นอักษรขอม ภาษาสันสกฤต เรื่องเกี่ยวกับพระศิวะ จารึกครั้งที่ ๒ เมื่อ พ.ศ. ๒๐๕๙ เป็นอักษรขอม ภาษาไทย บาลี
โดยกล่าวถึงศาสนาพุทธ ส่วนเสาหลักเมืองอีกแห่งหนึ่ง เป็นเสาหลักที่ตั้งขึ้นในสมัยนครบาลเพชรบูรณ์ ที่ ต.บุ่งน้ำเต้า
อ.หล่มสัก เมื่อวันที่ ๒๓ เมษายน ๒๔๘๗ โดยตั้งใจจะให้เป็นเสาหลักเมืองหลวงแห่งใหม่ นอกจากนั้น

ห้องตำราพิชัยสงคราม จัดแสดงตำราพิชัยสงครามเมืองเพชรบูรณ์ ฉบับพรหมบุญ ทั้ง ๒ เล่ม คือ ฉบับผังภาพ เป็นสมุดไทยดำ
และฉบับคำกลอนเป็นสมุดไทยขาว แสดงถึงความรู้และภูมิปัญญาในกระบวนการจัดทัพและสู้ศึกในสมัยโบราณที่แม่ทัพนายกอง
ทุกคนต้องเรียนรู้ โดยได้อธิบายถึงการตั้งทัพ ๓๕ พยุหะและ ๒๑ กลศึก ที่บันทึกไว้อย่างงดงามทั้งตัวหนังสือและรูปภาพลงสี
ที่วาดด้วยฝีมือช่างชั้นสูง รวมทั้งจัดแสดงให้เห็นว่าตำราพิชัยสงครามเล่มนี้มาอยู่ที่เมืองเพชรบูรณ์ได้อย่างไร นอกจากนั้น ยังมี
อาวุธโบราณจัดแสดง ได้แก่ ดาบ หอก กระบี่ ปืน ระเบิด ฯลฯ ที่พบในจังหวัดเพชรบูรณ์ได้ถูกเก็บรักษาไว้ที่ศาลากลางหลังเก่า
ภายในห้องทำงานผู้ว่าราชการจังหวัด จนกระทั่งปรับปรุงเปลี่ยนแปลงนำมาจัดแสดงไว้ที่หอหอโบราณคดีเพ็ชรบูรณ์ฯ ในปัจจุบัน

ห้องสมรภูมิเขาค้อ บันทึกเรื่องราวเหตุการณ์สู้รบบนเขาค้อระหว่างรัฐบาลไทยกับผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์
ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๑๑-๒๕๒๕ โดยมีบทสัมภาษณ์ผู้ที่เคยอยู่ในเหตุการณ์ และเรื่องราวการสู้รบที่ดุเดือด
บนฐาน โดยได้นำภาพถ่ายและภาพเคลื่อนไหวที่ได้ถ่ายไว้จากเหตุการณ์จริงมาจัดแสดงไว้ด้วย

ลานประหาร

ในอดีตวัดมหาธาตุเคยมีลานประหารนักโทษอยู่บริเวณลานใต้มะขามหลังวัด และมีนักโทษ
โดยประหาร ๒ ราย ชื่อ โต และขุน สมัยนั้นเมืองเพชรบูรณ์ไม่มีเพชฌฆาตประจำเมือง ต้องรอ
ให้ทางการส่งเพชฌฆาตมาจากกรุงเทพ มีชื่อว่า แจ่ม ทำการประหารนักโทษโดยการใช้มีดฟังคอ
ซึ่งเป็นมีดโบราณขนาดใหญ่ แล้วได้นำศีรษะของนักโทษทั้งสองนั้นไปเสียบประจานไว้ที่กำแพงวัด

การจำลอง ประเพณีก่อเจดีย์ทรายกลบธาตุ เมืองเพชรบูรณ์

เป็นประเพณีเก่าแก่ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น (โดยเฉพาะที่วัดช้างเผือกและวัดทุ่งสะเดียง) จัดในช่วงเทศกาลตรุษไทย
(แรม ๑๔ ค่ำ เดือน ๔) โดยชาวบ้านจะนำอัฐิหรือเถ้ากระดูกของบรรพบุรุษมาบรรจุในกองทราย ตกแต่ง ประดับธงทิว
นิมนต์พระสงฆ์มาสวดบังสุกุลอุทิศส่วนกุศลให้กับผู้ล่วงลับ

ห้องครัวเพชรบูรณ์ จัดแสดงเป็นแบบจำลองและวิธีการทำอาหารพื้นบ้านของคนเพชรบูรณ์ ๗ อย่าง ได้แก่
ออดอ้อ ผักบีกั้ง อองปูปิ้ง เมี่ยงค้น น้ำพริกขี้ปู แกงบอน ซุบใบซ่าโก ส่วนอาหารรับแขกที่มีชื่อเสียงของ
จังหวัดเพชรบูรณ์ ๗ อย่างที่ต้องชิมตามแคมเปญ “เที่ยวเพชรบูรณ์ต้อง ๖ ๗ ๘” ได้แก่ ไก่ย่างวิเชียรบุรี
ปลาเผาป่าแดง ลืมกลืนนางั่ว ปิ้งไก่ข้าวเบือบุ่งน้ำเต้า ลาบเป็ดหล่มสัก ขนมเส้นหล่มเก่า ข้าวหลามพญา-
ลืมแกงน้ำหนาว นอกจากนั้น ยังจัดแสดงขนมพื้นบ้านต่าง ๆ รวมทั้งพืชผักที่คนเพชรบูรณ์นิยมนำมากินอีกด้วย

เครื่องแต่งกายการละเล่นผีตาโขน

เป็นการละเล่นพื้นบ้านที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย จัดขึ้นในงานบุญหลวง
(บุญผะเหวดและบุญบั้งไฟ) เพื่อบวงสรวงผีบรรพชนและขอฝน ผู้เล่นสวมหน้ากากทำจากหวดนึ่งข้าวเหนียวและ
กาบมะพร้าว แต่งกายด้วยเศษผ้าสีสันฉูดฉาด เน้นความสนุกสนาน เชื่อว่าเป็นผีที่ตามมาส่งพระเวสสันดร